Perde Ölçüleri ve Asma Rehberi: Gerçek Rakamlar

Türkiye’deki evlerin çoğunda perde ya çok alçağa takılmış, ya pencereden kısa kalmış, ya da metrajı yetmediği için gerilmiş gibi duruyor. Korniş doğrudan kasanın üstüne vidalanıyor, tül yerden 6 cm yukarıda bitiyor, 3 metrelik kornişe 5 metre tül takılıyor ve pile hiç oturmuyor. Bunların hepsi ölçü kararı ve hepsinin bir sayısı var.

Kornişi pencere kasasının 10–20 cm üstüne, mümkünse tavanın 5–10 cm altına takın. Her iki yandan 15–25 cm taşırın. Tülü 1’e 2,5 ya da 1’e 3, fon perdeyi 1’e 2 pileyle hesaplayın. Perde boyunu yerden 1–2 cm yukarıda bitirin.

Korniş kasadan ne kadar yukarı

Kasanın üstü ile kornişin altı arasındaki boşluk, pencerenin ne kadar uzun göründüğünü belirliyor. 10 cm, “bilerek yapılmış” görünmenin alt sınırı. 250–270 cm tavanlı standart bir dairede 20 cm en dengeli ölçü.

Sonra bunu geçersiz kılan kural geliyor: kasanın üstündeki duvar 30 cm’den kısaysa ortasını bulmaya çalışmayın. Kornişi tavana ya da tavan kartonpiyerinin 5–10 cm altına alın. Yeni yapı dairelerin çoğunda asma tavanda zaten bir perde nişi bırakılmış oluyor; orası tam olarak bunun için var ve kornişi görünmez hale getirdiği için sonuç daha temiz çıkıyor. Perde tavandan yere kesintisiz indiğinde göz tek bir dikey çizgi okuyor ve oda 15–25 cm daha yüksek hissettiriyor.

Tavana çıkmamanız gereken iki durum var: kapatacağınız dekoratif bir kartonpiyer varsa ve tavanda eğim ya da kot farkı varsa. İkinci durumda tavana monte korniş pencereyle paralel durmuyor ve göze batıyor.

Yanlardan ne kadar taşmalı

Korniş boyu = pencere genişliği + 30 ila 50 cm. Yani her yanda 15–25 cm. Sebebi tek: perdenin toplanma payı.

Açtığınız perde bir yere gitmek zorunda. Korniş kasada bitiyorsa camın üstüne gidiyor. Astarlı bir fon perde her yandan 20–25 cm ışık yer ve siz bunu fark etmezsiniz. Toplanacak duvarı verdiğinizde hem ışığı korursunuz hem pencere olduğundan yaklaşık 40 cm geniş görünür. Bu fark, zaten az ışık alan bir salonda en çok hissedilen şey — karanlık bir daireyi aydınlatmak çoğu zaman ampulle değil kornişi 25 cm uzatmakla başlıyor.

Ağır, astarlı ya da geniş balkon kapısı perdelerinde payı 25–30 cm yapın. Duvar yetmiyorsa tavana monte edip rayı duvarın izin verdiği kadar uzatın.

Üç boy: yerden yukarıda, yere değen, yerde toplanan

Her gün elinizin değdiği perdede yerden 1–2 cm yukarıda bitirmeyi tercih ederim. Yere tam değen boy gerçekten daha güzel duruyor ama Türkiye’de zeminler nadiren tam düz; 3 metrelik bir pencerede 2 cm’lik kot farkı bir uçta havada duran, öbür uçta katlanan bir etek olarak karşınıza çıkıyor.

Yerde toplanan boy için mağazaların söylemediği şey şu: o 15 cm kumaş sürekli yerde duruyor, süpürgenin ve kedinin yolunda. Hiç kapatmadığınız bir yan panelde çok iyi. Sabah yedide çekiştirdiğiniz perdede değil.

Pile katsayısı ve kaç metre kumaş

Türkiye’de perde çoğunlukla panel olarak değil, metrajla alınıyor ve kumaş genelde 300 boy geliyor. Yani yüksekliği zaten hazır, siz eni satın alıyorsunuz. Hesap tek satır:

Korniş boyu × pile katsayısı = alınacak metraj.

• 1’e 1,5 — alt sınır. Sadece hiç kapatılmayan panellerde kabul edilebilir.
• 1’e 2 — fon perdenin standardı.
• 1’e 2,5 / 1’e 3 — tülün standardı. Tül ince olduğu için dolgunluğu ancak bu katsayılarda görünüyor.

Terziye verirken yan kıvırma payı için her kanada 5–8 cm, etek için 10–15 cm ekletin. Kumaş çekebilir; yıkanabilir tülde ilk yıkamada 2–3 cm boy kaybı normal, ona göre etek payı bıraktırın.

Korniş tipi ve pile şeridi

Kuşgözü perdelerde kumaş borunun altından değil üstünden başlıyor; bu yüzden boy ölçüsünü boru üstünden alıp 2–3 cm eklemek gerekiyor. Salon balkon kapısı gibi geniş açıklıklarda dalga sistem parayı hak ediyor, çünkü hem daha ince toplanıyor hem daha rahat kayıyor.

Her yere perde gerekmiyor: stor ve zebra

Her pencerenin cevabı tül artı fon değil. Mutfakta, banyoda ve çalışma odasında pencere nişinin içine giren stor perde ya da zebra perde sıfır duvar kaplıyor, dolabın ve tezgâhın önünü kesmiyor ve temizlemesi kumaş perdeye göre çok daha kolay.

Ölçü mantığı da farklı: stor ve zebra pencere nişinin içine takılıyorsa net ölçüden her yandan 1 cm düşülür, nişin dışına duvara takılıyorsa her yandan 7–10 cm eklenir. İkinci seçenek ışık sızmasını ciddi biçimde azaltıyor, o yüzden karartma isteyen odalarda duvara monte etmek daha mantıklı.

Salonda en iyi çalışan kombinasyon şu: gündüz ışığı kontrol etmek için nişin içine zebra ya da stor, iki yana da uzun fon paneli. Tülü tamamen atmış olursunuz, pencere yine yumuşak durur ve balkon kapısının önü boş kalır.

Tül, fon, karartma

Tül ışığı yumuşatıyor ve gündüz mahremiyet veriyor. Akşam içeride ışık yanarken tek başına hiçbir şey gizlemiyor — zemin katta oturuyorsanız bunu baştan bilin.

Fon perde ışığı ciddi biçimde kesiyor ama karartma değil. Karartma (blackout) kumaş ise ışığı hiç geçirmiyor; geçiren şey kumaş değil, montaj. Odanın gerçekten kararması için:

• Korniş kasadan 15–20 cm yukarıda ya da tavanda.
• Kanatlar kasayı her yandan 15–20 cm geçiyor.
• İki kanat ortada 5–10 cm birbirinin üstüne biniyor.
• Üst taraf kapalı: tavan rayı, perde nişi ya da duvara dönen bir yan kapama.

Tül ve karartmayı birlikte kullanacaksanız çift raylı korniş şart. İç ray duvardan 6–8 cm, dış ray 12–15 cm açıkta olsun; aradaki bu boşluk iki katmanın birbirine sürtmesini engelliyor.

Bebek odasında karanlık işin yarısı. Zincirli ya da ipli her sistem, beşiğin uzanabileceği mesafedeyse boğulma riski taşıyor; zincir gerdirme aparatı ya da ipsiz sistem tercih edin ve beşiği pencereden en az 1 metre uzağa çekin. Yerleşim detayları bebek odası rehberinde var; yetişkin versiyonu için tek yatak odası iki uyku tarzı yazısına bakın.

Ölçü almanın sırası

1. Önce kornişi belirleyin, sonra ölçün. Bütün boy ölçüsü kornişin yerine bağlı. Kasadan 10–20 cm yukarı, yanlardan 15–25 cm dışarı işaretleyin ve su terazisiyle kontrol edin. Kasayı referans almayın; pencere kasaları çoğu zaman tam düz değil.
2. Pencereyi değil kornişi ölçün. Genişlik, halkaların gidebildiği mesafedir; rustikte topuzların arası.
3. Boyu doğru noktadan alın. Alüminyum kornişte rayın üstünden, rustikte halkanın kopça geçen alt gözünden, kuşgözüde borunun üstünden ölçüp 2–3 cm ekleyin.
4. Boyu üç noktadan ölçün — sol, orta, sağ. Zemin çukur yapar. En kısa ölçüyü kullanın, sonra istediğiniz boya göre 1–2 cm düşün ya da 5–15 cm ekleyin.
5. Duvardan çıkma payına bakın. Standart aparatlar kornişi duvardan 8–12 cm açıkta tutuyor. Derin bir denizlik, pencere kolu, petek ya da arkadaki ikinci ray varsa daha fazlası gerekiyor. Duvardan en çok çıkan parçayı ölçüp 3 cm ekleyin.
6. Metrajı hesaplayın ve terziye kıvırma paylarıyla birlikte verin.

Zor pencereler

Petek pencerenin altında. Türkiye’de neredeyse kural bu. Yere kadar inen perde, ısınan havayı odaya değil camdan yukarı gönderiyor. Denizliğin 1–2 cm üstünde biten boy ya da denizlikten 10–15 cm aşağı inen boy doğru cevap. Uzun perdeyi görüntü için istiyorsanız peteğin üstüne bir raf ekleyin, sıcak hava odaya dönsün.

Balkon kapısı. Salonda en çok kullanılan geçiş burası, dolayısıyla toplanma payı pazarlık konusu değil: kapının yanında en az 25–30 cm boş duvar. Perde boyu mutlaka yerden 1–2 cm yukarıda olsun, yoksa her geçişte üstüne basılıyor. Kapı yanına açılan tek kanat yerine iki kanat yapın, ortadan açılsın.

Cumba ve köşe pencereler. Ya bükülebilir korniş ya da üç ayrı korniş, her biri duvara dönen uçlarla. Almadan önce bakılacak şey, köşelerde perdenin toplanacağı boş duvarın olup olmadığı. Çoğu cumbada yok; o zaman dürüst çözüm her pencereye stor ya da zebra perde, önüne de tek çift dekoratif fon.

Delik açamadığınız kiralık daire. Türkiye’de şanslısınız: kiralık dairelerin çoğunda korniş ya da en azından korniş nişi hazır geliyor. Varsa kornişi kullanın, sadece kanatları ve kopçaları değiştirin. Yoksa gergi çubuğu pencere nişinin içinde, 120 cm’ye kadar hafif ve orta kumaşla iş görüyor; astarlı karartmada sarkıyor. Yapışkanlı aparatlar alçıpan ve yeni boyalı duvarda tutmuyor. Ev sahibiyle konuşmadan önce kiralık evde neyi değiştirebileceğinize bakın; korniş çoğu sözleşmede sorun çıkarmayan kalemlerden biri.

Bunun düzeltemediği şeyler

Perde matematiği pencereyi daha uzun ve daha geniş gösterebiliyor. Kötü oranlı bir pencereyi iyi yapamıyor. Duvarın ortasında olmayan bir pencereyi de kurtarmıyor: kornişi tek yandan uzatıp ortalanmış gibi göstermek, biri perdeyi açana kadar işe yarıyor.

Metraj da kumaşın yerini tutmuyor. İnce polyester 1’e 3 pileyle de ince polyester gibi duruyor. Bütçe kısıtlıysa parayı önce kumaşın gramajına ve astara, sonra pile tipine harcayın. Odanın geri kalanıyla oranlarını çalışmak için küçük salon fikirlerine ve halı ölçüsü rehberine bakabilirsiniz.

Bir de şu: görsel, ölçü değildir. Yere kadar inen krem bir fon perdenin yatak odanızı gerçekten daha yüksek gösterip göstermeyeceğini 9 metre kumaş sipariş etmeden görmek istiyorsanız, Architectural AI kendi odanızın fotoğrafını yeniden düzenliyor; uzun perdeli klasik bir başlangıç için klasik yatak odası dünyası iş görüyor. Size görüntüyü veriyor, ölçüyü değil. Metreyi yine elinize almanız gerekiyor.

Sık sorulan sorular

Korniş pencerenin ne kadar üstüne takılmalı?

Kornişin altı, pencere kasasının üst kenarından 10–20 cm yukarıda olmalı. Kasa ile tavan arasındaki duvar 30 cm’den kısaysa ortada bir yer aramayın; kornişi tavana ya da asma tavandaki perde nişine alın. Perde tavandan yere kesintisiz inince oda 15–25 cm daha yüksek görünür. Kornişi doğrudan pencere kasasının üstüne vidalamak en sık yapılan hata ve pencereyi basık gösteriyor.

Korniş pencereden kaç cm uzun olmalı?

Pencere genişliği artı toplam 30–50 cm; yani her iki yanda 15–25 cm fazladan duvar. Bu fazlalık perdenin toplanma payı. Korniş kasada bitiyorsa açık perde camın üstünde duruyor ve astarlı bir fon perde her yandan 20–25 cm ışık yiyor. Ağır ve astarlı perdelerde payı 25–30 cm’e çıkarın, kalın kumaş daha kalın toplanır.

Perde boyu yere değmeli mi?

Her gün açıp kapattığınız perdede en güvenli tercih yerden 1–2 cm yukarıda bitirmek. Yere tam değen boy daha derli toplu görünüyor ama zemin tam düz değilse bir uçta boşluk, öbür uçta kırışma yapıyor. Yerde 5–15 cm toplanan boy sadece hiç kapatmadığınız yan panellerde mantıklı: toz tutuyor, süpürgeye takılıyor, evcil hayvan ve çocuk varsa sürekli çekiştiriliyor.

Kaç metre perde kumaşı almalıyım?

Korniş boyunu pile katsayısıyla çarpın. Tülde standart 1’e 2,5 veya 1’e 3, fon perdede 1’e 2. Yani 3 metrelik kornişte 1’e 3 tül için 9 metre, 1’e 2 fon için 6 metre kumaş gerekir. Kumaş 300 boy geliyorsa metrajı korniş uzunluğu üzerinden hesaplarsınız, boy zaten 300 cm’den kesilir. 1’e 1,5’in altına inen hiçbir perde dolgun görünmüyor.

Tül ve fon perde arasındaki fark nedir?

Tül, cama en yakın duran ince ve şeffaf katman. Gündüz mahremiyet sağlar, ışığı yumuşatır ve genelde hep kapalı durur. Fon perde ise dıştaki kalın kanatlar; ışığı kesmek, karartmak ve odaya renk vermek için var. Akşam içeride ışık yanarken tül tek başına dışarıdan görünmeyi engellemiyor, o iş fon perdenin ya da stor perdenin görevi.

Petek üstündeki pencereye hangi boy perde olur?

Denizliğin 1–2 cm üstünde biten boy ya da denizlikten 10–15 cm aşağı inen boy. Peteğin önünü kapatan yere kadar perde, ısınan havayı odaya değil camdan yukarı gönderiyor; kışın faturada karşılığını görürsünüz. Görüntü için mutlaka uzun perde istiyorsanız peteğin üstüne bir raf ya da denizlik ekleyip sıcak havayı odaya yönlendirin.